Op de achterkant van je rijbewijs staan twee soorten codes: letters die de rijbewijscategorie aangeven, en cijfers die extra informatie geven over jou als bestuurder of over je voertuig. Samen worden dit de rijbewijscodes CBR noemt, en ze zijn verplicht op elk Europees rijbewijs. Weet je wat de codes bij jou betekenen? Hieronder lees je precies hoe het systeem werkt.
Letters op je rijbewijs: de rijbewijscategorieën
De letters op je rijbewijs geven aan welke voertuigen je mag besturen. Dit zijn de categorieën die je waarschijnlijk het vaakst ziet:
- AM: bromfiets en snorfiets (max. 45 km/u)
- A1: lichte motorfiets (tot 125 cc, max. 11 kW)
- A2: middelzware motorfiets (max. 35 kW)
- A: alle motorfietsen zonder beperking
- B: personenauto tot 3.500 kg, max. 8 passagiers
- BE: auto met aanhanger zwaarder dan 750 kg
- C: vrachtwagen zwaarder dan 3.500 kg
- CE: vrachtwagen met aanhanger
- D: bus met meer dan 8 passagiers
- T: trekker (landbouw- of bosbouwtrekker)
Heb je rijbewijs B, dan mag je automatisch ook AM-voertuigen besturen. Dat geldt niet altijd andersom, dus kijk goed welke letters op jouw rijbewijs staan.
Codes op je rijbewijs (CBR): wat betekenen de cijfers?
De cijfercodes staan achter de letters van je categorie, gescheiden door een punt. Ze geven aanvullende informatie en zijn Europees gestandaardiseerd. Er zijn twee soorten: codes die iets zeggen over jou als bestuurder (medische beperkingen of hulpmiddelen), en codes die iets zeggen over het voertuig zelf.
De meest voorkomende codes zijn:
- 01: rijden met een bril of contactlenzen verplicht
- 02: rijden met gehoorapparaat verplicht
- 05: beperkt geldig (medisch), met een vaste vervaldatum
- 10: aangepaste transmissie (automatisch of andere aanpassing)
- 15: aangepaste koppeling (bv. handbediend)
- 20: aangepaste reminstallatie
- 25: aangepast gaspedaal
- 35: aangepaste bedieningselementen (gecombineerd)
- 40: aangepaste stuurinrichting
- 44: alleen rijden in een specifiek voertuig (bv. rolstoeltoegankelijk)
- 70: omwisseling van een buitenlands rijbewijs (met vermelding van het oorspronkelijke rijbewijs)
- 71: duplicaat van rijbewijs, met vermelding van het rijbewijsnummer van het origineel
- 78: alleen voertuigen met automatische transmissie
- 96: rijbewijs B met aanhanger tussen 750 en 4.250 kg, na aanvullende toets
- 101: rijden uitsluitend in Nederland toegestaan
Code 78 is er eentje die je regelmatig ziet. Heb je je rijexamen gedaan in een automaat, dan staat code 78 achter categorie B. Dat betekent dat je geen auto met handbak mag rijden. Wil je dat wel, dan moet je opnieuw een rijexamen afleggen in een schakelbak.
Hoe lees je de codes op je rijbewijs?
Op de achterkant van je rijbewijs zie je een tabel met meerdere kolommen. In kolom 9 staat de categorie (de letter), in kolom 10 de begindatum en in kolom 11 de vervaldatum. In kolom 12 staan de codes die bij die categorie horen. Soms staat er een streepje als er geen code van toepassing is.
Een voorbeeld: je ziet “B 01.96”. Dat betekent dat je rijbewijs B hebt, dat je een bril of lenzen moet dragen (code 01), en dat je ook een aanhanger mag trekken tot 4.250 kg na een aanvullende toets (code 96). Elke code staat op zichzelf en geldt alleen voor de categorie waar hij achter staat.
Wat als er een fout in de codes staat?
Staan er codes op je rijbewijs die niet kloppen, of ontbreekt er een code die er wel op zou moeten staan? Dan kun je contact opnemen met het CBR of de gemeente waar je rijbewijs is afgegeven. Een fout in de codes kan gevolgen hebben bij een verkeerscontrole, dus laat het niet te lang liggen.
Je codes veranderen ook als je medische situatie verandert. Heeft een arts bepaald dat je voortaan een bril nodig hebt, dan wordt code 01 toegevoegd bij je volgende rijbewijsverlenging. Rijden zonder die bril is dan niet meer toegestaan, ook al voel je je prima achter het stuur.
Kortom: de codes op je rijbewijs zijn geen overbodige nummertjes, maar geven precies aan onder welke voorwaarden jij de weg op mag. Weet je niet zeker wat een code bij jou betekent, kijk dan op de website van het CBR voor de volledige officiële lijst.
