Een staatsexamen bij het CBR is een speciaal rijexamen voor mensen die hun rijbewijs niet via de gewone route halen. In plaats van een examen dat je rijschool voor je aanvraagt, vraag je dit examen zelf aan bij het CBR. Het wordt ook wel het “nader onderzoek rijvaardigheid” genoemd en is in een aantal specifieke situaties verplicht of mogelijk.
Wat is een staatsexamen CBR precies?
Het staatsexamen CBR is een officieel praktijkexamen dat je aflegt bij het CBR, maar dan buiten de normale rijschoolroute om. De term “staatsexamen” wordt in de volksmond gebruikt voor situaties waarbij je het rijexamen doet zonder dat een rijschool je begeleidt, of waarbij het CBR zelf de aanvraag niet overlaat aan een rijschool. Het verschil met een gewoon praktijkexamen zit hem in wie het aanvraagt en onder welke omstandigheden het plaatsvindt.
Bij een gewoon praktijkexamen vraagt jouw rijschool het examen voor je aan. Bij een staatsexamen regel je dit (grotendeels) zelf, of het wordt opgelegd door het CBR op basis van je rijgeschiedenis.
Wanneer moet je een staatsexamen doen?
Er zijn twee veelvoorkomende situaties waarbij je te maken krijgt met dit soort examen bij het CBR.
Vier keer gezakt voor je rijexamen auto: Als je binnen vijf jaar vier keer of vaker zakt voor je praktijkexamen auto, verplicht het CBR je om daarna een nader onderzoek rijvaardigheid te doen. Je mag dan niet gewoon opnieuw een regulier examen boeken. Je rijschool vraagt dit speciale examen voor je aan. Dit onderzoek is uitgebreider dan een normaal examen: de examinator beoordeelt niet alleen of je veilig rijdt, maar ook waarom je steeds blijft zakken.
Zelfstandig examen doen (zonder rijschool): In sommige gevallen wil iemand examen doen zonder lessen bij een erkende rijschool te hebben gevolgd. Dit heet ook wel het “eigen verklaring”-traject of het rijden op eigen gelegenheid. Dit is wettelijk toegestaan, maar je moet dan zelf zorgen voor een voertuig dat aan de exameneisen voldoet en je regelt de aanvraag zelf via het CBR.
Hoe werkt het nader onderzoek rijvaardigheid?
Als je vier keer binnen vijf jaar bent gezakt, loopt het proces als volgt:
- Je rijschool vraagt het nader onderzoek rijvaardigheid aan bij het CBR.
- Het CBR plant het onderzoek in. Dit kan langer duren dan een gewoon examen.
- Tijdens het onderzoek rijdt je een route, vergelijkbaar met een normaal praktijkexamen, maar de examinator let extra op terugkerende fouten en rijgedrag over langere tijd.
- Na het onderzoek krijg je uitgebreide feedback over wat er goed en fout ging.
- Slaag je, dan ontvang je je rijbewijs. Zak je opnieuw, dan kun je daarna opnieuw een regulier examen aanvragen.
Wat kost een staatsexamen bij het CBR?
De kosten van een staatsexamen of nader onderzoek rijvaardigheid zijn hoger dan die van een standaard praktijkexamen. Het CBR rekent voor een nader onderzoek rijvaardigheid een hoger tarief dan voor een regulier examen, omdat het onderzoek uitgebreider is. De exacte tarieven staan op de website van het CBR en worden regelmatig bijgesteld. Bekijk altijd de actuele prijzen op cbr.nl voordat je boekt, zodat je niet voor verrassingen staat.
Kan iedereen een staatsexamen aanvragen?
Niet iedereen kan zomaar kiezen voor een staatsexamen. Het nader onderzoek rijvaardigheid is alleen van toepassing als je voldoet aan de voorwaarde van vier keer zakken binnen vijf jaar. Het rijden op eigen gelegenheid (zonder rijschool) is voor iedereen die aan de wettelijke leeftijdseis voldoet, maar in de praktijk raden de meeste verkeersdeskundigen dit af. Zonder professionele begeleiding is de slagingskans aanzienlijk lager, en je moet zelf een geschikt voertuig regelen dat aan alle exameneisen voldoet.
Zit je in de situatie dat je vier keer of vaker bent gezakt, bespreek dan goed met je rijschool wat er steeds misgaat. Het nader onderzoek rijvaardigheid is bedoeld om dat inzicht te geven, maar extra gerichte lessen vooraf maken een groot verschil voor je slagingskans.
